Goede en leerzame voorbeelden in het MBO

Fieldlab de Kleine aarde Summa College Oost Nederland Energiek ROC's Oost Nederland
Enegeneering for Society Summa College CIV Installatietechniek ROC Gilde
iXperience ROC de Leijgraaf De Technische 2.0. ROC Nijmegen
Tech Hub ROC Tilburg SEECE Smart grid HAN
De Duurzaamheidsfabriek Da Vinci Tech4food ROC A12
Het techniek altelier Koning Willem I College Cleantech center Oost Nederland
De wijk van morgen Arcus college CIV Wind en energie NHL Hoge school
Spark Campus 's-Hertogenbosch CIV Eemsdelta Noorderpoort
Werkplaats de Gruyter 's-Hertogenbosch Overvecht van het gas af ROC Midden Nederland
Centrum Duurzaam Friese Poort Industriele demontabele woningen ROC MN
Better Future Factory Drenthe college Smart Building Graafschapcollege
Next Gen  Scalda Initiatieven Noord Nederland

 Cor Konings  Fieldlab “de kleine aarde” Samen slim bouwen Summa college

21

Het fieldlab gaat draaien op vier pijlers. Niet alleen biobased met duurzame energie en kijkend naar de bebouwde omgeving maar ook met aandacht voor de sociale transitie. Mensen met achterstand op de arbeidsmarkt moeten ook een plek kunnen krijgen. Studenten onderhoud en verbouw zijn bezig de panden op te knappen, een adviseur maakt teeltplannen voor stadslandbouw en verticale landbouw, er is een grote kas aanwezig, er komt een biomassa centrale en men gaat werken met wind, zon en warmtepompen. Wie weet komt er ooit een warmtenet naar de wijk toe.
Men werkt samen met Maris, Heijmans, Waterschap de Dommel, Woonstichting St. Joseph, Helicon en het St. Lucas.

Men is van plan 22 appartementen te gaan bouwen waarvan één voor onderwijs blijft. Met de nieuwste technieken. Semilla regelt de afvalwaterzuivering, Den ouden kijkt naar grondstoffen bij bomen om ze meer kansen in steden te geven, en Solispan denkt mee m.b.t. zonnepanelen.
Met studenten aan de slag, cross overs creëren tussen bouw, installatietechniek, groen en de sociale sector. Het PO en VO zijn welkom en mogen er b.v. profielwerkstukken komen maken.   

Ries Luijsterburg Engineering for Society  Summa college www.summa-engineering.nl

25 jaar geleden had men 7 klassen techniek. Vier jaar geleden nog maar 16 leerlingen. Nu weer 35. (50 was het doel) Je moet de leerlingen boeien. Bedrijven kunnen ze niet vinden. Alleen met techniek krijg je ze niet meer.
Vandaar het concept Engineering for society.

22

Wonen, werken, zorg, recreatie met thema’s security, energie, zorg, evenementen en de volgende afspraken met bedrijven:
In het 3e en 4e jaar lopen de leerlingen stage en krijgen ze 130 % van het minimum loon.
Als ze naar het deeltijd HBO willen betaalt het bedrijf.

Men begint 
Techniek: richt een ruimte in(een loft)  (domotica, safety, fornuis ect).
-> luxe villa -> appartementencomplex
Health care: Levensloopbestendige woning -> gezondheidscentrum -> ziekenhuis
Evenementenorganisatie

23

De VMBOers doorlopen een programma bij de ontdekfabriek
Dan komen ze op het Summacollege voor doedagen
Men heeft samen met Philips een lesprogramma voor LED gemaakt.
Ze hebben er ook een voor domotica.

Paul Bekkers iXperience ROC de Leijgraaf

Bij de Leijgraaf gaat men met studenten de toekomst in met de nieuwste technologien. Zodra google lens uit kwam hebben ze meteen zo’n bril uit Amerika laten komen. Ze hebben een hoop virtual reality brillen, een groene wand en grote lasers en 3D printers.

L1
222
L3
 Bert van Spreuwel ROC Tilburg

heeft een praktijkruimte gebouwd met alle duurzame energietechnieken. Daar kunnen studenten kennismaken met het hele spectrum.
Er is over te praten dat studenten van andere ROC’s er komen leren. Het ziet er fantastisch uit.

24
Testfaciliteiten
25

Klimaatkasten en CV ketels

26
Windmolen, omvomers, miniWKK

27
Warmtepomp

28 
Elektrische schakelingen

29
 
Gebouwenbesturingssystemen

Niels Jalvink  Duurzaamheidsfabriek Da Vinci college Dordrecht

30 
 3132
3435  |
 
De fabriek heeft de Europese VET provider award gewonnen.

37 
Ze hebben een lasrobot.

x1 
Een CNC waterstraalsnijder

x2

Een lassimulator

x3

Een simulator van de elektromotor in een windmolen
x4

Ze hebben een energie transitiehuis

x5
 

Ze bouwen boten met studenten. De duurzaamheidsfabriek moet zelfs gaan uitbreiden door het succes.

Roeland Westra Centrum Duurzaam Friese Poort

43

44

45

Project bedenk een brug naar de toekomst.
46 
Ze werken er met de design thinking methode.

Rob de Vrind Het techniekatelier Koning Willem I College

Multidisciplinair: 5 afdelingen leveren studenten 1-2 dagen 10 weken lang. Opdrachten komen van buiten.

47

Het atelier is ontworpen door studenten zelf.

48

Ze wilden transparante overlegruimten.

49

Ze werken er via van Prikkel tot Pitch met allerhande opdrachtenkaarten en planborden.

50

Er staan enkele fraaie 3D Printers

51

Raymond Lahaye “Wijk van Morgen”  Arcus college

Het project liep van 2009 tot 2014. HBO studenten deden het ontwerp. MBO studenten de voorbereiding en de bouw van vier gebouwen onder leiding van HBO-ers en het bedrijfsleven.
Leerlingen leerden elkaar. Ieder jaar een prijsvraag van een gebouw dat daarna ook werkelijk gebouwd werd.

16

Jaap Struis van de Spark campus

makers kunnen meer dan managers. Pomp ze vol met doen. Hij heeft een biobased brug gebouwd met HBO en MBO. Die moest in 35 dagen af zijn. Hij is neergezet met sensoren en technologie zodat men kan meten wat de brug doet bij belasting en in de tijd. In Spark werkt bouwbedrijf Heijmans samen met het onderwijs en Daan Roosegaarde op een campus te Rosmalen (bij 's-Hertogenbosch) 

17

Pim Wagemans Werkplaats de Gruyter

In de werkplaats werkt de provincie Noord-Brabant aan allerhande projecten samen met jong professionals.
Zo noemen ze de HBOers- MBOers en VMBO-ers liever. Ze hebben met wel duizend studenten gewerkt in tot nu toe al 60 projecten.
Ze werken in de Gruyterfabriek te 's-Hertogenbosch.

18

19

My Future Quest  http://www.myquest.academy/  Marc Simons

Echte verandering komt van binnenuit. Ga daarom naar buiten. Om de natuur te ervaren. Onze natuur. En daarin zelf ervaringen op te doen. Want van ervaringen leren we. MyQuest is een pionier op het gebied van ervaringsleren voor jong volwassenen; mbo studenten in het bijzonder. Zij hebben vaak meer in hun mars dan ze denken. In 2014 werd de QuestTrek®, de trektocht van MyQuest in Nederland, Europa of Nepal waarin je jezelf en je talenten leert kennen, gekozen tot inspirerend onderwijsvoorbeeld 2014. Dat gebeurde op het symposium ‘Education of the heart’ dat werd geïnitieerd en bijgewoond door de Dalai Lama en 700 onderwijsvernieuwers. Ze geven werksessies waarin je een krachtige oefening ervaart. Deze zal je niet snel vergeten en is eenvoudig uit te voeren met je hele klas. Mark Simons, oprichter van MyQuest.

Het Drenthe college en the Better Future Factory Henk Lukken van DC-Tech

Henk Lukken van DC-Tech (duurzame chemische technologie) van het Drenthe College ontwikkelt nu een programma zodat leerlingen uit vo, mbo en hbo een bijdrage leveren aan marmeren tegels uit gerecyclede PET-flessen. Samen met New Marble dat één van de start-ups van de Better Future Factory is. Henk maakt telkens weer duurzame innovatieve koppelingen tussen mbo en bedrijfsleven.  

Scalda René Mondriaan en Rob Duijm

De leerlingen van René Mondriaan nemen het voortouw bij het identificeren en oplossen van vraagstukken van regionale bedrijven. Praktijkleren in vol ornaat. 

Rob Duijm geeft les in de nieuwe economie en hoe je er zaken in kan doen. Next Gen heeft een lespakket ontwikkeld met handvatten voor een nieuwe economie voor mbo scholen.

Koning Willem I College  Harrie Karis, Anne van Alphen 

Harrie Karis geeft het keuzedeel duurzaamheid in het beroep aan ICT studenten. Hij heeft er zelf lesmateriaal bij gemaakt.
Anne van Alphen heeft lesmateriaal gemaakt voor duurzaamheid in het beroep en toerisme samen met TUI. 

Het heel symposium werd prachtig en vol passie gepresenteerd door Sharona Ceha van de Urgenda.

Publiek Private Samenwerkingsprojecten op het gebied van duurzaamheid:

OOST NEDERLAND ENERGIE(K)

De Nederlandse overheid wil de CO2 uitstoot omlaag brengen wat een transitie met zich meebrengt naar duurzame energie. De technologische kennis op dit gebied gaat razendsnel en er zijn veel (nieuwe) mensen nodig om dit voor elkaar te krijgen. Het opleiden van de installatietechnicus van de toekomst vereist een vernieuwende aanpak in de samenwerking scholing en onderzoek in samenwerking met de installatiebranche.

Oost Nederland Energie(k) (ONE) gaat er aan bijdragen dat de samenwerking tussen 3 ROC's in het oosten van het land met de bedrijven van de installatietechniek verstevigd gaat worden.
ONE draagt bij aan verduurzaming van gebouwen in de regio oost Gelderland, werkgelegenheid voor MBO studenten, een nauwe duurzame samenwerking tussen ROC's en bedrijfsleven en maakt transitie naar duurzame energie mede mogelijk.
POWERLAB, waar onderwijs en bedrijfsleven samenwerken in innovaties & duurzame energie.

Wim Vierwind Manager PowerLab  06 51589075 Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

CENTRUM VOOR INNOVATIEF VAKMANSCHAP INSTALLATIETECHNIEK LIMBURG

Kennisontwikkeling is zeker nu van groot belang voor de installatiesector. Maatschappelijke thema’s als energiebesparing, verduurzaming, levensbestendig wonen en een gezond binnenklimaat worden steeds belangrijker en vragen om integrale oplossingen. Het CIVIL heeft als taak de deskundigheid van het onderwijs en bedrijfsleven te bevorderen. Het centrum zet activiteiten op die ervoor zorgen dat meer jongeren kiezen voor een opleiding in de installatietechniek.

Verder ziet het CIVIL toe op de doorlopende leerlijn en kennisdeling van vo-mbo-hbo. Dit wordt mogelijk gemaakt door een verregaande samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven, het vertalen van nieuwe technieken naar een modulair onderwijsmodel, het ontwikkelen van een verdienmodel en openstelling van het CIVIL voor alle scholen en bedrijven. Voor de installatiebranche is het van groot belang dat er in de provincie een centrum is waar de medewerker van de toekomst wordt opgeleid in de laatste stand van de techniek.

De arbeidsmarkt verandert continu. Mensen switchen sneller van baan dan ooit te voren. Tegelijkertijd is het lastig kundig personeel aan te trekken. Door het (her)opleiden van uw huidige personeel creëert u nieuwe kansen én meer loyaliteit. Het personeel is breder inzetbaar en heeft meer vertrouwen in zijn eigen kunnen.

Nicky Schmeits 06 58 08 90 78 Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

DE TECHNISCHE 2.0. ROC Nijmegen

Vergroten van kennis en vaardigheden op het gebied van duurzaam en innovatief bouwen voor vakmensen
De Technische 2.0 biedt een krachtig netwerk waarbinnen optimale uitwisseling plaatsvindt tussen bedrijven, onderwijs en overheid op het gebied van duurzaam bouwen. De ontwikkelingen op het terrein van duurzaam bouwen en renoveren gaan razend snel. Onderwijs kan hierin alleen bij blijven en ondersteunen als ze nauw aansluit bij wat het bedrijfsleven vraagt. Het mbo wil graag opleiden voor het bedrijfsleven èn beginnende beroepsbeoefenaren afleveren die zich kunnen bewegen op een snel veranderende markt. Om dat te kunnen doen moet het onderwijs goed weten wat die markt is en welke diversiteit aan bedrijfsmatige activiteiten zich voordoen in een bouwwereld die zich meer en meer richt op duurzaam bouwen en renoveren. Die bedrijven en onderwijs gaan een langdurige samenwerking aan met elkaar. Zij zullen continu gezamenlijk nadenken over de vraag welke kennis en ervaring essentieel is om de verduurzamingsvraag waar de bouw voor staat de komende jaren vorm te kunnen geven. Samen werken aan ideeën, onderzoek, creatieve oplossingen en economische niches geeft gezamenlijk elan en nieuwe (duurzame) energie. Dat is waar De Technische 2.0 voor staat.

Marleen Deuss 024 - 890 4381 Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

SEECE

Er is een energietransitie gaande, van een fossiele naar een duurzame energievoorziening. De vraagstukken in deze energietransitie leveren technische uitdagingen op, die vragen om nieuwe energietechnologie.
Dat soort technische vraagstukken worden behandeld door het Sustainable Electrical Energy Centre of Expertise (SEECE). Een samenwerking tussen bedrijven en de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN). De focus van SEECE ligt op de betrouwbaarheid van de elektriciteitsvoorziening en de betaalbaarheid van energie. Innovaties moeten immers aan de ene kant technische problemen oplossen, maar ook bijdragen aan een betrouwbare electriciteitsvoorziening en financieel interessant zijn. De resultaten van energieonderzoek vloeien daarbij terug in het onderwijs van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen.
Naast de innovatie-agenda heeft de human capital agenda van de topsector Energie de focus vanuit SEECE. Er zijn en komen grote tekorten op de arbeidsmarkt in de energiesector. Het opleiden van meer technici voor de energiesector, zowel in voltijd als in deeltijd, is een gezamenlijk belang van de partijen in het expertisecentrum. Vernieuwing van het onderwijs staat daarbij hoog in het vaandel. De opkomst van nieuwe energietechnologie zorgt immers voor een nieuw soort banen met behoefte aan andere kennis en vaardigheden.

Tinus Hammink  06-51211335 Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

TECH4FOOD

De publieke en private partners binnen het samenwerkingsverband Tech4Food streven ernaar de volgende vier doelstellingen te realiseren:
1. Realiseren van innovatieve techniekopleidingen op mbo niveau 4 die aansluiten bij de toekomstige vraag van de arbeidsmarkt in de regio Food Valley.
2. Realiseren van High Tech Leer- en Innovatieomgevingen met regionale functie.
3. Versterken van vakkennis en innovatiekracht van docenten en medewerkers van de aangesloten bedrijven.
4. Verhogen van de instroom in techniekopleidingen op mbo niveau 4 vanuit vmbo gl/tl (mavo) en havo.

De doelstellingen worden in projectvorm concreet uitgewerkt binnen de drie kansrijke thema's: Circulaire Economie, 3D Techniek en Smart Industry. De labs vormen het hart van de gezamenlijke Leer- en Innovatieomgevingen die zowel binnen bedrijven als binnen onderwijsomgevingen kunnen worden ontwikkeld.

Verduurzaming
Elke partner van Tech4Food is zowel medeproducent als ook gebruiker. Deze gedachte ligt ten grondslag aan het businessmodel van deze PPS. De Leer- en Innovatieomgeving beoogd vijf producten en diensten te vermarkten.

Hans Krijgsman Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

CLEANTECH CENTER

Het Cleantech Center is hét duurzame innovatiecentrum van en voor (Oost-) Nederland. In het Cleantech Center komen ondernemers, onderwijs en studenten samen om antwoorden te vinden op uitdagingen van de duurzame toekomst. Het delen van kennis over technologie is een voorwaarde. Meedoen betekent "voorsprong in (toepassing van) techniek", met als doel de kringloop van productieprocessen steeds meer gesloten te krijgen.
Met een goede uitgangspositie heeft het Cleantech Center de ambitie om als verbinding tussen bedrijven, onderwijs en overheden cleantech-oplossingen sneller te realiseren. Er worden proactief Challenges opgezet bij bedrijven en jongeren worden gemobiliseerd om te kiezen voor een "groene" studie. Het Cleantech Center wil concreet bijdragen aan een gesloten grondstoffen- en energiekringloop binnen bedrijven.

Martin Snijder 06-22522674 Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

HIGH TECH CENTRE DELFT

Veranderingen in de samenleving door nieuwe technologieën, robotisering en digitalisering hebben gevolgen voor de arbeidsmarkt en daarmee voor de (toekomstige) werknemers. Er ontstaat een vraag naar nieuwe competenties. HighTechCentreDelft investeert samen met onderwijsinstellingen en bedrijven in het opleiden van nieuwe werknemers en scholing in kader van leven lang leren voor het huidige personeel. HighTechCentreDelft koppelt de vraag van bedrijven aan de leerprogramma’s van de betrokken onderwijsinstellingen. Bedrijven leveren vraagstukken en opdrachten uit de praktijk. HTCDelft stimuleert studenten om de nieuwste technieken te gebruiken en te leren door te doen.
Ze maken daarbij gebruik van het state-of-the-art machinepark van HighTechCentreDelft en/of van de samenwerkende partners.

Marcel van Wijk 0621 274 294 Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

CENTRE OF EXPERTISE WIND & ENERGY

Windenergie is een snel groeiende sector. Hiervoor is kennis, innovatie en goed gekwalificeerde professionals nodig. Dat is precies waarop het Centre of expertise Water & Energy zich richt: het opleiden van meer en goed gekwalificeerd personeel. Vanuit het Centre of expertise wordt hiertoe structurele samenwerking tussen bedrijfsleven in de offshore windsector en onderwijs (met HZ University of Applied Science en NHL Hogeschool als trekkers) gestimuleerd.
De hoofdtaken van het Centre bestaan uit het initiëren en ondersteunen van onderzoek, voortdurende onderwijsontwikkeling, valorisatie en tastbaar maken hiervan, en internationalisering. De focus ligt primair op windenergie, maar ook op andere vormen van duurzame energieopwekking. En op verschillende fasen in de productieketen: concept ontwikkeling, het bouwen van onderdelen, het transport over zee, de montage en demontage van windmolens, het aanleggen van de electro-‘hardware’, het (onbemand) inspecteren en monitoren, slimme onderhoudsconcepten, de juridische aspecten rondom eigendom en aansprakelijkheid, ecologische veranderingen in de omgeving, et cetera

Willem den Ouden 06-19921322 Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

CIV ENERGIE - EEMSDELTA

Voor het onderhoud en beheer van de complexe en veranderende technische energie-infrastructuren zijn meer en beter gekwalificeerde energietechnici hard nodig. Deze studenten worden opgeleid aan het CIV Energie-Eemsdelta: een toonaangevend technisch opleidingscentrum met de focus op fossiele energie en windenergie.
Het CIV Energie-Eemsdelta is een gezamenlijk initiatief van de Stichting AOT en Noorderpoort, en borduurt voort op een reeds bestaande actieve samenwerking.
Het CIV biedt specifiek energie-toponderwijs en kan daarmee bedrijven voorzien van hoogopgeleide energietechnici. Het accent ligt op vergroting en kwaliteitsverbetering van de uitstroom.
Het CIV is samengesteld uit bedrijven welke grote invloed uitoefenen op de inhoud van het onderwijs. Hierdoor zijn de opleidingen sterk praktijk-georiënteerd en voorzien van projecten die bij deelnemende bedrijven worden uitgevoerd. Een baan is gegarandeerd.
Voordeel voor de bedrijven is dat ze hoog gekwalificeerde afgestudeerde studenten als beginnende werknemer krijgen die door hun kennis bijdragen aan technische innovatie.

Dick van der Plas Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. Marchel Arling Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Alliander en havisten

Het programma "Operational Network Trainee" biedt havisten met een NT-diploma de kans om werken en leren te combineren. Een combinatie van een betaald traineeship bij netbedrijf Alliander en een opleiding Elektrotechniek/energietechniek bij de HAN. Na twee jaar heeft de trainee een diploma op associate degree-niveau. Direct door naar bachelor niveau is mogelijk maar ook eerst ervaring opdoen en later nog doorstuderen.

Bootcamp Technova College Ede

300 studenten van het Technova College in Ede hield een zogenaamd bootcamp. De gemeente Ede bracht de hoofdcasus in: “welke alternatieven zijn er om energietransitie mogelijk te maken”? Het gaat hierbij om een brede focus: bouw, automotive, ICT en mechatronica (oftewel techniek).Omdat ook studenten meedoen van de opleidingen media (Fotografie, video, multimedia) en podiumtechniek werd beeldvorming rondom de energietransitie nadrukkelijk in de bootcamp meegenomen.

ROC Midden-Nederland, de gemeente Utrecht, bedrijven en de woningcorporatie werken samen in de verduurzaming van flats in Utrecht Overvecht. Ze gaan van het gas af.

Studenten doen daar niet alleen inhoudelijke expertise over duurzame energie op maar ook werknemersvaardigheden en maatschappelijke betrokkenheid. Omdat ROC Midden Nederland gaat werken met een pop-up school in de wijk zelf, is het onderwijs letterlijk dichtbij de vraag. Bovendien werken studenten aan een maatschappelijk zeer relevant vraagstuk. Ook samen met het HBO. Hoe ga je koken is ook een onderwerp.Zo is in Utrecht Overvecht een unieke samenwerking van de grond gekomen, die het werken in de bouw, renovatie en techniek promoot. Bouwbedrijven, opdrachtgever (de woningcorporatie), scholen en de gemeente Utrecht werken samen om werkzoekenden op te leiden tot vakmensen. In deze opleiding zijn de kandidaten vier dagen per week aan het werk bij een project in hun omgeving en gaan zij één dag per week naar school. De kracht van deze lokale aanpak zit in de concrete en herkenbare drijfveer om te kiezen voor de bouw. De drempel om te kiezen voor een bouwopleiding wordt hiermee een stuk kleiner gemaakt.

Selfsufficient house

HS Utrecht heeft in Denver meegedaan met een decatlon over duurzaam bouwen. Wat ze ontworpen hadden is per container naar Denver vervoerd en daar in elkaar gezet. Nu is het huis weer afgebroken en in containers teruggebracht naar Nederland. Studenten van ROC Midden Nederland zetten het huis nu weer in elkaar ism HS Utrecht en kijken of het concept verder te verbeteren is.

Industriele demontabele woningen voor Texel.  

ROC Midden Nederland ontwerpt met haar studenten woningen die ook weer uit elkaar te halen zijn en zijn te verplaatsen als ergens b.v. krimp plaatsvindt. Dan kunnen de woningen ergens anders neergezet worden.
Zo gaan we naar nieuwe competenties in de bouw. In de toekomst moet je op je smart phone aan kunnen geven wat voor soort huis je wil en dan wordt hij geleverd en in elkaar gezet.

Kamers met kansen

ROC Midden nederland tracht wat te doen aan het gebrek aan kamers voor studenten. Ze ontwerpen in Nieuwegein, in leegstaande kantoorpanden studentenwoningen. Ook woningen voor statushouders.
Het moet niet uitmaken welk kantoonpand en het moet met zo min mogelijk kosten. Ze doen dat in de challenge met Slimcirculair.  

Het Graafschapcollege en Smart Building

Bij het Graafschapcollege in Doetinchem zijn in augustus 2017 twee nieuwe opleidingen gestart: Smart Building en Smart Industry13. Beide opleidingen zijn zogenaamde cross-overs tussen “klassieke” beroepsopleidingen. Smart Building is een mix van de opleidingen bouwkunde en installatietechniek met een beetje ICT. Smart Industry zit op het grensvlak van ICT, technische bedrijfskunde en werktuigbouwkunde. Ook hier is de instroom flink gegroeid, zelfs verdubbeld ten opzichte van eerdere jaren. Meer zie hier.

Initiatieven in Noord Nederland

CBS De Gearing, Ee

Bouw insectenhotel

Gescheiden afvalinzameling

Programma Topondernemers

Excursies, oa Staatsbosbeheer

Friesland College

Deelname Elfwegentocht

Workshops  over SDG’s voor docenten 

Deelname Friese Dag vd Duurzaamheid

Deelname Netwerk Circulair Beroepsonderwijs Noord-Nederland

Friese Poort

Deelname Elfwegentocht

Centrum Duurzaam (duurzame installatietechniek)

Deelname Friese Dag vd Duurzaamheid

Deelname Netwerk Circulair Beroepsonderwijs Noord-Nederland

Stenden NHL

Deelname Elfwegentocht

X-Honours programma

Deelname Friese Dag vd Duurzaamheid

Deelname Netwerk Circulair Beroepsonderwijs Noord-Nederland

Van Hall Larenstein Leeuwarden

Deelname Elfwegentocht

Deelname Friese Dag vd Duurzaamheid

Deelname Netwerk Circulair Beroepsonderwijs Noord-Nederland

Nordwin College VMBO-groen Heerenveen

2x Groene Vlag EcoSchools 

Deelname Elfwegentocht

Deelname Friese Dag vd Duurzaamheid

Gezonde Kantine /Gezonde School

Nordwin College VMBO-groen Leeuwarden

2x Groene Vlag EcoSchools 

Deelname Elfwegentocht

Deelname Friese Dag vd Duurzaamheid

Gezonde Kantine /Gezonde School

Nordwin College VMBO-groen Buitenpost

2x Groene Vlag EcoSchools 

Deelname Elfwegentocht

Deelname Friese Dag vd Duurzaamheid

Gezonde Kantine /Gezonde School

Nordwin College VMBO-groen Sneek

2x Groene Vlag EcoSchools 

Deelname Elfwegentocht

Deelname Friese Dag vd Duurzaamheid

Gezonde Kantine /Gezonde School

Nordwin College MBO 1&2 Heerenveen

2x Groene Vlag EcoSchools 

Deelname Elfwegentocht

Deelname Friese Dag vd Duurzaamheid

Gezonde Kantine /Gezonde School

Nordwin College MBO 1&2 Leeuwarden

2x Groene Vlag EcoSchools 

Deelname Elfwegentocht

Deelname Friese Dag vd Duurzaamheid

Gezonde Kantine /Gezonde School

Nordwin College MBO 1&2 Buitenpost

2x Groene Vlag EcoSchools 

Deelname Elfwegentocht

Deelname Friese Dag vd Duurzaamheid

Gezonde Kantine /Gezonde School

Nordwin College MBO 1&2 Sneek

2x Groene Vlag EcoSchools 

Deelname Elfwegentocht

Deelname Friese Dag vd Duurzaamheid

Gezonde Kantine /Gezonde School

Nordwin College MBO 3&4 Leeuwarden

2x Groene Vlag EcoSchools 

Deelname Elfwegentocht

Deelname Friese Dag vd Duurzaamheid

Gezonde Kantine /Gezonde School

Deelname Netwerk Circulair Beroepsonderwijs Noord-Nederland

Ontwikkelaars Keuzedeel Biologisch Ondernemen

MBO Life Sciences Leeuwarden

2x Groene Vlag EcoSchools 

Deelname Elfwegentocht

Deelname Friese Dag vd Duurzaamheid

Gezonde Kantine /Gezonde School

Deelname Netwerk Circulair Beroepsonderwijs Noord-Nederland

Alfa College 

Deelname Netwerk Circulair Beroepsonderwijs Noord-Nederland

Drenthe College

DCTEch

Hacketon rond duurzame energie

Deelname Netwerk Circulair Beroepsonderwijs Noord-Nederland

Menso Alting College

Deelname Netwerk Circulair Beroepsonderwijs Noord-Nederland

Noorderpoort College

Deelname Netwerk Circulair Beroepsonderwijs Noord-Nederland

Terra College

Deelname Netwerk Circulair Beroepsonderwijs Noord-Nederland

Ontwikkelaars Keuzedeel Biologisch Ondernemen

Hanze Hogeschool

Deelname Netwerk Circulair Beroepsonderwijs Noord-Nederland

Actief Green Team

RUG, Fryslân Campus, Leeuwarden

Bachelor en Masterprogramma Global Leadership & Repsonsibility

Deelname Elfwegentocht

Deelname Friese Dag vd Duurzaamheid

In Nederland bestaan cira 141 scholen die bezig zijn met Eco-Schools en 115 scholen met Afval op School. Zie www.eco-schools.nl en www.afvalopschool.nl. Misschien ook nog nuttig om even te wijzen op de websites www.watereducatie.nl en www.energieeducatie.nl.

Testfaciliteiten24

Naam initiatief Deelnemende onderwijsinstelling Deelnemende bedrijven Deelnemende overheids/kennisinstelling Omschrijving initiatief (100 woorden) Plaats Naam projectleider Email
C2C e-learning module CITAVERDE College (penvoerder) Fontys Hogescholen Hogeschool HAS College Den Hulster Van Houtum Papier Van Gansewinkel Océ C2C ExpoLAB Foundation PPMP   Met het project willen we C2C daadwerkelijk inbedden: in de onderwijsprogrammering (lees curriculum) in de eigen bedrijfsvoering en de verbinding met het regionale bedrijfsleven versterken, uitbouwen en borgen.   Externe PL: Sanne van Hoof Interne PM: Suda Koers Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Duurzaam vormgeven AOC Terra Groningen DIZAAIN, Leeuwarden Natuurlijk Next, Garrelsweer   Bewustwordingsarrangement (CKS). Met het doorlopen van het CKS-lesmateriaal leren mbo leerlingen Bloem, groen en styling, niveau 4, afwegingen maken die de biodiversiteit behouden en de klimaatverandering en het opraken van grondstoffen tegengaan. Je kiest voor producten die duurzaam zijn en ontwerpt duurzame producten. Als duurzaam vormgever probeer je maatschappelijk verantwoord te ondernemen, waarbij je streeft naar een goed evenwicht tussen sociale, ecologische en economische belangen.   Suda Koers Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
CIV Biobased Lentiz CIV T&U Wageningen UR PPO   Het Centrum voor Innovatief Vakmanschap Tuinbouw en Uitgangsmaterialen heeft een lesmodule biobased economy ontwikkeld voor mbo-leerlingen. Het civ merkt dat sommige thema’s uit de module (te) complex zijn voor mbo-leerlingen en mbo-docenten. Het Kennisnet Biobased Economy heeft het civ aangeboden films te laten maken over deze onderwerpen en ons gevraagd dit te verzorgen.   Suda Koers Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Zakendoen in de Nieuwe Economie NextGen diverse aoc's en roc's o.a. Scalda draait dit schooljaar al een pilot meerdere ondernemers RVO, het Groene Brein en provincie Zeeland zijn betrokken geweest bij de cocreatie van dit lespakket voor mbo van dit lespakket voor mbo Zakendoen in de Nieuwe Economie NextGen is een boek+lesmethode over de nieuwe economie speciaal voor het MBO onderwijs. Zakendoen in de Nieuwe Economie NextGen is uitermate geschikt om in te zetten bij: Ondernemerschap, Duurzaamheid & Burgerschap. De opdrachten uit het lespakket Zakendoen in de nieuwe Econnomie NextGen zijn opgebouwd vanuit het principe oriënteren-onderzoeken-praktijk-presenteren. Het lespakket bestaat uit het boek Zakendoen in de Nieuwe Economie NextGen én toegang tot online opdrachten met inspirerende voorbeelden en video’s.   Ira von Harras
Techniek atelier ROC:Koning Willem I College Enexis   oprdachten uit het bedrijfsleven worden uitgewerkt door leerlingen van IT, techniek, bouw, mobiliteit Den Bosch    
Mijn mooi Brabant ROC:Koning Willem I College   Provincie Noord Brabant projecten van de provincie worden uitgevoerd door studenten Den Bosch M. Bakker Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Bossche Energieconvenant ROC:Koning Willem I College 45 bedrijven en instellingen uit Den bosch Gemeente Den Bosch onderwijs helpt de gemeente en bedrijven om klimaatneutraal te worden Den Bosch Rob de Vrind Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Den Bosch Green capital of Europe ROC:Koning Willem I College   Gemeente Den Bosch onderwijs helpt de gemeente en bedrijven om Green Capital of Europe te worden Den Bosch    
Stageplekken ROC:Koning Willem I College velen   bedrijven helpen bij energiebesparing Den Bosch    
BlueCity 010 (toekomst) ROC AOC rotterdam     Collectief van Gildes in het oude tropicana zwembad in rotterdam. Ze willen stageplekken en leerwerktrajecten gaan aanbieden speciaal voor Mbo studenten Rotterdam Sabine  
Boskalis Visafslag         Schouwe Duiveland  
BanQ - Stiels ROC     Circulair straatmeubilair. Lesmethode rondom maken voor ROC Geldrop    
Biodiesel - Frituurvet         Terneuzen    
Stedin Slimme Meter   Stedin - Oude meters ophalen en uit elkaar halen met en door Mbo studenten Rotterdam    
Leerwerk traject ROC:Koning Willem I College Heijmans   Multidisciplinair leerwerk traject met 4 dagen werken en 1 dag naar school Den Bosch Florine Overwijn
SPARK Hogeschool, Universiteit ROC:Koning Willem I College Heijmans Provincie Noord Brabant Open innovatiecampus voor gemeente, provincie, hogeschool en universiteit Den Bosch Florine Overwijn
De levende tuin AOC: Wellant College Branchevereniging VHG TRI Groen in Groei Cursus over duurzaam hoveniersschap Gouda Marion Kollau
Topacademie Hago Zorg ROC: Olympia College Vebego   Helpen afgestudeerden Mbo studenten met niveau 1 en 2 op te starten op de arbeidsmarkt zonder dat zij daarvoor een startspecificatie nodig hebben. Maar ook mensen met schuldproblemen en analfabeten. Rotterdam Annette van Waning
Concept House Village ROC: Zadkine College ZZP klusbedrijven SBRcurNet Op vrijwillige basis werkten studenten van de klusopleiding aan bouwen van een huis op een duurzame wijze. Rotterdam Gera de Vries Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Dutch Cuisine ROC's, kunstopleidingen, hogescholen Horecaondernemers RVO Nederland Lesmateriaal 'De nieuwe Nederlandse keuken' voor horeca onderwijs van ROC's em hogescholen, o.a. met kookboek gezondheid en duurzaamheid de 5 ingredienten.   Marlies  
Versnellerfiets diversen diversen Platform Beta Techniek, Het Groene Brein Roots Met een bakfiets worden nieuwe ideeen op het gebied van de nieuwe economie verzameld op MBO scholen. Het gaat om ideeen die samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven laat zien Heel Nederland Ise van den Hoogen
Toekomstbehendig.nl diversen   Groene Generatie, Studenten voor Morgen, Het Groene Brein Website die studenten helpt een keuze te maken voor toekomstbestendig onderwijs   Thijs Struik  
Personal Sustainability Assessment Toolkit diversen diversen Groene Generatie Deze toolkit helpt bedrijven om de juiste mensen in huis te halen voor het uitvoeren van de duurzaamheidsstrategie   Thijs Struik  
Duurzame Dakdekkers              
Play2Work diversen diversen Amsterdam Economic Board, ministerie van Economische Zaken Play2Work is een on- en offline platform dat jonge MBO-gediplomeerden inzicht geeft in wie ze zijn, wat ze willen en wat ze kunnen. Op basis van dat profiel kunnen duurzame matches ontstaan met werkgevers, die kunnen profiteren van een innovatief en effectief recruitmentproces.   Jaap Schoeman & Max Boodie  
Zwerfvuil Scalda & anderen   Nederland Schoon, ANWB richt zich op onbewuste gedragsverandering om zwerfvuil tegen te gaan.      
Het Energiepark       Zonnepanelen op het dak van een school. Leerlingen kunnen kijken en leren hoe installatie van zonnepanelen werkt.      
Future Quest diversen diversen Het Groene Brein Roots Lespakket met virtual reality tour waarin de student kennis maakt met de toekomst en leert handelen binnen de principes van de nieuwe economie, inclusief bril en lesmethode.   Ira von Harras
I am moved by others ROC Amsterdam            
Groene Voetstappen diversen diversen Klimaatverbond, Climate Alliance Scholieren aanzetten zoveel mogelijk groene voetstappen te zetten, dat wil zeggen laat zo veel mogelijk vervoersmiddelen staan en loop!      
Sustainable Chain Gang diversen   Plastic Soup Foundation Challenge onder scholen om zo veel mogelijk afval te verzamelen      
Operatie Steenbreek Leeuwarden Nordwin College Wetterskip Fryslân, Van Hall Larenstein Gemeente Leeuwarden Operatie Steenbreek is een landelijk project dat beoogt de trend van verstening van tuinen terug te dringen en zodoende het stedelijk leefklimaat te verbeteren. Leeuwarden Heleentje Swart
Drijvende Tuintjes Nordwin College   Groen & Bloei, Gemeentewerken Heerenveen 50 drijvende tuinen die de gracht opfleuren en voorzien van groen      
CHIBB Concept House Village Albeda College , Hogeschool Rotterdam, RDM Campus SBRCurnet, Ecobouwen etc   Passief en actief op de zon bouwen. Groengevels en integraal samenwerken in de bouw.      
SUS Ateliers Albeda College Leermeesters en stagebedrijven   Samenwerking Leermeesters, stage-atelier en Mbo studenten bouwen duurzame projecten. Heijplaat    
Smart Technologie CIV ID College Gouda            
Sustainable Living Lab Zeeland Scalda, Hogeschool Zeeland Sweco, Rijkswaterstaat   Broedplaats voor energie-neutrale projecten Middelburg    
Leiden Bouwt Hogeschool Leiden SbrCurnet, Bouwmensen   Circulair bouwen met Mbo Rotterdam    
Imovator ROC Media Hilversum Hilversum Media Campus   Lora; radio lage frequentie. Sensoren met weinig energie. Innovatie in Media Hilversum    
Schoolrestaurant PUUR Scalda Green Key en diverse leveranciers   Het eerste schoolrestaurant wat een gouden GreenKey certificaat heeft behaald. Het project lag in handen van studenten. Hiervoor moesten ze nauw samenwerken met leveranciers vanuit een duurzame visie. Middelburg    
DAKSCHATTEN Mbo Hilversum Link in the Loop, diverse bouwbedrijven, architecten ed. Gemeente Hilversum Ontwerpwedstrijd voor duurzame daken op scholen en andere gebouwen. Dit project wordt ondersteund door online leeromgevingen, projectbezoeken, gastcolleges ed. Hilversum, Den Bosch  
Garage van de Toekomst ROC A12 Link in the Loop   ROC-A12 in Ede gaat een WEpod huisvesten aanvullend op de locatie op de WUR Campus. Daarvoor gaat het ROC-A12/ Knooppunt Techniek speciaal een garageruimte voor de WEpod bouwen. Ze hebben de ambitie uitgesproken de ontwikkeling, bouw en exploitatie van de huisvesting voor de WEpods te gebruiken als project waar continu studenten en onderwijs aan gekoppeld zijn. Ede    
Duurzame bouwplaats Brienenoord Albeda College Superuse Studio Gemeente Rotterdam Het kamphuis, in eigendom van de gemeente, was te slecht om nog te gebruiken en moest dus in april echt dicht. Sloop-nieuwbouw is veel te duur. En zo is het idee geboren voor een “duurzame bouwplaats Brienenoord”: samen met Superuse studio’s is het plan het gebouw te demonteren (het is ooit ook als bouwpakket het eiland opgebracht) en weer zoveel mogelijk te hergebruiken in het nieuwe gebouw wat wel aan alle eisen voldoet. Ze willen dat gaan doen met MBO studenten om hen ter plekke te leren over verantwoorde sloop, hergebruik van materialen, en duurzaam bouwen technieken. Rotterdam Angelique Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
www.maexchange.nl Diversen Diversen Stichting Zonnige Jeugd, Gemeente Rotterdam, Het Groene Brein De MAEXchange maakt de meerwaarde van maatschappelijke initiatieven transparant en bevordert participeren en investeren in die initiatieven. Den Haag